Theo tôi, hạn chế lớn nhất trong công tác NCKH hiện nay là: Việc xác định nhiệm vụ khoa học và tổ chức thực hiện NCKH còn thể hiện tính gắn kết với thực tiễn chưa nhiều và khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế chưa tốt, gây lãng phí không nhỏ.

Về "cảm giác" của Bạn đối với NCKH ở ta hiện nay, theo tôi là có phần đúng như vậy! Tuy nhiên, không phải hoàn toàn như thế. Thực tế đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học (kể cả lĩnh vực khoa học xã hội) đã đóng góp quan trọng cho lĩnh vực quản lý nhà nước, cho phát triển KTXH của đất nước. Một số đề tài khoa học do cán bộ các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội thực hiện trong thời gian qua đã được nghiệm thu với kết quả tốt, đã được công bố và ứng dụng vào xây dựng thể chế góp phần đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội.

Xin cám ơn Bạn đã quan tâm đến công tác NCKH. Mong nhận được sự cộng tác và nhiều ý kiến đóng góp quý báu của Bạn.

1. Đúng như Quý vị nhận xét, việc kiểm tra, giám sát có ý nghĩa hết sức quan trọng góp phần đảm bảo chất lượng của công trình xây dựng. Trong thời gian vừa qua, có nhiều sự cố liên quan đến một số công trình xây dựng cụ thể như Quý vị đã nêu làm cho chúng ta có cảm nhận là chất lượng chung của các công trình xây dựng gần đây là “có vấn đề”, không đáp ứng yêu cầu chất lượng. Theo thống kê chưa đầy đủ của Cục Giám định chất lượng nhà nước về chất lượng công trình xây dựng, hàng năm có khoảng 0,28-0,56% công trình bị sự cố. Như Quý vị đã biết, số lượng các công trình xây dựng quy mô lớn gia tăng nhanh trên cả nước, có độ phức tạp cao hơn, ứng dụng nhiều công nghệ mới hơn. Để có được bức tranh chung, phản ánh đúng chất lượng các công trình xây dựng, cần phải có khảo sát, thống kê, đánh giá theo những phương pháp kiểm định khoa học.

2. Theo tôi, có một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng công trình xây dựng:

- Nâng cao hiệu quả thực thi chức năng quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng. Trong đó lưu ý việc tăng cường cán bộ, tập trung kiểm tra chất lượng chứ không dừng ở kiểm tra việc tuân thủ giấy phép, đầu tư trang thiết bị kiểm tra tiên tiến ... Ngoài ra cần rà soát, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn, tiêu chuẩn... đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. 

- Nâng cao ý thức chấp hành các quy định của pháp luật của chủ đầu tư, đơn vị khảo sát, thiết kế, thi công, giám sát... Các quy định này phải được lồng ghép vào trong quá trình đào tạo, đợt tập huấn, tuyên truyền.... Khi thực thi, phải có chế tài đủ mạnh và hết sức cụ thể để xác định trách nhiệm của các chủ thể tham gia vào trong toàn bộ quá trình.

Trân trọng cám ơn Quý vị đã nêu câu hỏi. Kính chúc Quý vị mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công.

Trước hết xin lỗi Quý vị vì tôi đã không trả lời câu hỏi này của Quý vị trong thời gian khá lâu vì tham gia kỳ họp thứ 7 của Quốc hội.

Tôi đã đọc sơ bộ bản báo cáo đặc biệt 301 này (16 trang) và điều làm tôi bất ngờ đó chính là ngay những câu đầu tiên trong báo cáo thể hiện thái độ đối với Quốc hội của nước ta khi thông qua luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật Hình sự. Ngay khi đọc xong, tôi đã chuyển báo cáo này tới một ĐBQH có trách nhiệm thuộc Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội. Ở đây, tôi xin thể hiện ý kiến cá nhân và tập trung vào câu hỏi của Quý vị. IIPA này là một tổ chức liên minh khu vực tư nhân,  IIPA có quyền đưa ra các nhận định riêng của mình IIPA. Tuy nhiên, có nhiều tác động không tốt tiềm ẩn nằm sau những nhận định như vậy. Tôi hoàn toàn bác bỏ tuyên bố trong báo cáo đại ý “dừng chính sách ưu tiên nguồn mở được Chính phủ phê chuẩn vì nó làm hạn chế sự lựa chọn công nghệ tại Việt Nam”!  Theo quan điểm của tôi, phần mềm nguồn đóng (PMNĐ) và phần mềm tự do nguồn mở (PMTDNM) nên được sử dụng kết hợp hài hòa, tùy theo từng hoàn cảnh cụ thể. Trong lĩnh vực phần mềm, quyền sở hữu trí tuệ có cả trong các PMNĐ - sở hữu độc quyền - cùng các phần mềm tự do nguồn mở (PMTDNM). 

Hiệp hội phần mềm nguồn mở của Mỹ cũng phản đổi báo cáo này của IIPA. Quý vị có thể xem thêm tại http://opensourceforamerica.org/opensource-attack

Nhưng phải nhìn nhận rằng, đúng là trong thời gian qua, vấn đề vi phạm bản quyền phần mềm ở mức độ cao ở nước ta đã gây ra nhiều ảnh hưởng xấu. Vi phạm bản quyền làm thui chột khả năng sáng tạo, cơ hội đầu tư và phát triển. Tiếp cận, triển khai PMTDNM là một trong nhiều giải pháp Chính phủ ta đang nỗ lực thực hiện nhằm tôn trọng các quy định pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ. Chính phủ đã ban hành hàng loạt các chính sách khuyến khích sử dụng PMTDNM từ năm 2004 cho tới nay. Và theo đó việc mua sắm phần mềm trong các dự án sử dụng ngân sách nhà nước cũng được lưu ý khả năng sử dụng PNTDNM. Việc triển khai sử dụng PMTDNM đã và đang được tiến hành tại nhiều doanh nghiệp, cơ quan tỉnh, bộ, ngành trong cả nước. Đối với PMNĐ, trong vài năm gần đây, chúng ta cũng đã chi ngân sách khá lớn để mua bản quyền. Và như vậy chúng ta có nhiều sự lựa chọn công nghệ hơn, ít bị sự độc quyền, sự lệ thuộc trong kỷ nguyên số hóa này chi phối. Theo đó, lợi ích của các nhóm có tư tưởng độc quyền, chế ngự, thao túng ... trong lĩnh vực sản xuất phần mềm và các dịch vụ liên quan chắc chắn bị ảnh hưởng.

Chúc Quý vị luôn vui khỏe.

Trân trọng.

Chào Quý vị,

Tôi rất mừng vì có cử tri đã quan tâm, có hiểu biết sâu sắc về tình hình ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCNMT) và Quốc hội của chúng ta.

1. Có 3 việc - tôi cho là đáng kể - Quốc hội chúng ta đã làm được cho đến nay, về ứng dụng CNTT: (i) Xây dựng và từng bước phát triển được hạ tầng kỹ thuật, công nghệ; (ii) Một số ứng dụng CNTT được sử dụng hiệu quả, bao gồm thư điện tử, công cụ giao tiếp với cử tri (như chính diễn đàn HỎI-ĐÁP này, website của Quốc hội, Ủy ban, vài ứng dụng quản lý công việc ...); (iii) Số hóa và tổ chức lưu trữ kho văn bản quy phạm pháp luật, văn bản kỳ họp Quốc hội. 3 kết quả lớn này là những tiền đề rất tốt cho việc ứng dụng CNTT trong hoạt động của Quốc hội, xây dựng “Quốc hội điện tử”. Hiện nay, tiếp cận Internet một cách dễ dàng tại Hội trường họp phiên toàn thể, tại nơi ở của các đoàn Đại biểu Quốc hội; đóng gói toàn bộ văn bản kỳ họp vào đĩa CD và gửi đại biểu Quốc hội, trao đổi thư điện tử, góp ý cho dự thảo Luật và báo cáo thẩm tra của các Ủy ban ... là một vài minh chứng cụ thể đối với nhận định trên.    

2. Thưa Quý vị, Ủy ban KHCNMT không được giao “nhiệm vụ xây dựng kế hoạch triển khai ứng dụng Công nghệ thông tin trong những năm sắp tới của Quốc hội”. Chính vì vậy, tôi không thể trao đổi với Quý vị về bản kế hoạch này. Theo tôi được biết, Quốc hội có Ban Chỉ đạo ứng dụng CNTT của Quốc hội, Bản kế hoạch này  - nếu có - sẽ do Ban Chỉ đạo giao nhiệm vụ cho các cơ quan, đơn vị chức năng thực hiện. Trong nhiệm kỳ khóa XII này Ủy ban KHCNMT được Ban Chỉ đạo giao nhiệm vụ thực hiện Dự án ứng dụng CNTT trong hoạt động của Ủy ban giai đoạn 208-2011 và tầm nhìn sau 2011. Tuy chưa kết thúc, nhưng kết quả triển khai Dự án này của Ủy ban sẽ đóng góp vài bài học kinh nghiệm quý giá cho việc triển khai rộng rãi hơn ứng dụng CNTT tại các Ủy ban của Quốc hội.     

3. Trong nhiệm kỳ khóa XII, Ủy ban KHCNMT chưa có “hoạt động tham khảo và học hỏi kinh nghiệm từ các nước khác”  với chủ đề ứng dụng CNTT. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của tôi, nhiều quốc gia ở Bắc Âu, kể cả Phi Châu đã có nhiều bài học thành công đối với ứng dụng CNTT trong hoạt động Nghị viện. Thành tựu chính của họ tập trung ở khía cạnh CNTT làm nâng cao hiệu quả giao tiếp với cử tri và hỗ trợ đắc lực cho hội nhập quốc tế trong lĩnh vực lập pháp. Xin nêu với Quý vị một vài kết quả. Người dân có thể giám sát hoạt động của đại biểu Quốc hội, gửi thư điện tử tới đại biểu Quốc hội nêu ý tưởng xây dựng luật, khiếu nại về một vấn đề nào đó mà họ bức xúc, quan tâm. Đại biểu Quốc hội có thể trao đổi với các cơ quan thực thi pháp luật, theo dõi tiến trình, kết quả xử lý khiếu nại của công dân. Toàn bộ quá trình xây dựng luật được tin học quá. Cấu trúc chung của văn bản quy phạm pháp luật được chia sẻ. Có công cụ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, hỗ trợ phát hiện xung đột ngữ nghĩa, hỗ trợ pháp điển hóa đối với các văn bản quy phạm pháp luật. Họ luôn nhấn mạnh vai trò của CNTT đối với việc giúp người dân tham gia dễ dàng hơn vào các quá trình lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng đối với đất nước. Nhưng cũng xin nhấn mạnh với Quý vị một ý là nếu ứng dụng CNTT bên trong của Quốc hội chưa tốt thì việc trao đổi với bên ngoài sẽ bị hạn chế.

4. Đúng là trong năm 2009, chúng ta đã trang bị máy tính xách tay cho toàn bộ các đại biểu Quốc hội khóa XII. Theo quan sát, tôi cho rằng việc trang bị này là có hiệu quả. Việc sử dụng hộp thư điện tử, tra cứu, truy tìm thông tin trên Internet phục vụ cho thảo luận, phát biểu tại hội trường, đóng góp xây dựng luật, phục vụ giám sát, soạn thảo văn bản là một số ứng dụng mà tôi thấy nhiều Đại biểu Quốc hội sử dụng máy tính xách tay thực hiện rất tốt. Đó là những tín hiệu hết sức tích cực. Mặt khác, hiệu quả đến đâu, như thế nào, còn phụ thuộc vào chính yêu cầu đặt ra ban đầu và cần có đánh giá với số liệu cụ thể. Tôi không chắc chắn toàn bộ ĐBQH khóa XII đến nay đều sử dụng thành thạo máy tính nhưng số lượng Đại biểu Quốc hội không biết sử dụng máy tính là không cao.

Chúc Quý vị luôn vui mạnh.