"
Thưa Đại Biểu!
Cử tri sôi nổi thảo luận về các Doanh nghiệp Việt Nam đang thua trên sân nhà, các Tập đoàn nước ngoài đang thắng thầu các Dự án (DA) trọng điểm tại Việt Nam…
Một ví dụ điển hình, hiện có tới 90% các DA tổng thầu EPCcủa Việt Nam (tư vấn, thiết kế - cung cấp thiết bị, xây lắp, vận hành - thực hiện dự án theo phương thức chìa khoá trao tay) do nhà thầu Trung Quốc đảm nhiệm. Trung Quốc là tổng thầu EPC tới 90% các công trình điện, khai khoáng, dầu khí, luyện kim, hóa chất… của Việt Nam. Nhưng thực tế lại “đáng buồn”, vì:
Hơn 20 năm qua, vốn đầu tư trực tiếp FDI từ Trung Quốc chỉ chiếm 1,5% tổng vốn FDI đổ vào Việt Nam. Nhưng hiện có tới 30 doanh nghiệp Trung Quốc đang tham gia làm tổng thầu EPC hoặc là đối tác đầu tư cho 41 DA ở Việt Nam (12 DA sản xuất và phân phối điện, 4 DA dầu khí, 5 DA khai khoáng, 5 DA luyện kim, 5 DA hóa chất, 3 DA cơ khí, 7 DA thuộc lĩnh vực công nghiệp nhẹ và dịch vụ viễn thông, đào tào, dệt may, nhựa, thuốc lá…). Đáng chú ý, các DA này đều là trọng điểm kinh tế, hoặc DA thượng nguồn, liên quan mật thiết tới tài nguyên quốc gia hoặc an ninh năng lượng; chủ đầu tư đều là Tập đoàn và Tổng Công ty trụ cột kinh tế Việt Nam (Than - Khoáng sản, Dầu khí, Điện lực, Thép, Hóa chất…).
Với qui mô nhỏ, hầu hết các DA đầu tư của Trung Quốc có công nghệ thấp, chỉ đáp ứng yêu cầu tiêu dùng phổ thông. Với qui mô lớn, hồ sơ mời thầu các DA thường được giao cho các tư vấn nước ngoài soạn thảo. Các tiêu chuẩn được đưa vào hồ sơ một cách máy móc, sao chép lại từ các tài liệu được đánh giá là đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Vì vậy, rất ít doanh nghiệp Việt Nam lọt qua vòng sơ tuyển để dự thầu.
Khi trúng thầu ở Việt Nam, doanh nghiệp Trung Quốc mang theo gói thầu máy móc, thiết bị cho DA và nhân công. Phần xuất khẩu thiết bị và sức lao động đã chia sẻ những lợi ích về giá thầu cho các dự án nên các nhà thầu Trung Quốc thường trúng thầu với giá rẻ hơn nhiều lần so với các nhà thầu đến từ nhiều quốc gia khác. Trung Quốc trúng thầu, doanh nghiệp Việt Nam khó có khả năng làm thầu phụ, vì nhà thầu nước bạn đã cung ứng hầu như tất cả vật tư, kể cả chi tiết cơ khí nhỏ, và lao động phổ thông.
Các DA do Trung Quốc thực hiện đều chậm tiến độ, ảnh hưởng lớn đến kế hoạch chiến lược của Việt Nam. Các nhà thầu Trung Quốc thắng thầu với giá thấp, nhưng chất lượng thiết bị, công nghệ thấp cách biệt so với các nước G7.
Trong thực tế, thất thoát chi phí công có khi lên tới 30%, chi phí quan hệ của Việt Nam lớn đã tạo ra thất thế cho hàng nội hiện nay. Ngoài ra sản phẩm nước ngoài gia công tại Việt Nam lại mang tiếng “hàng nội”, nên không được quan tâm cung cấp cho DA.
…
Đề nghị Đại Biểu cho biết ý kiến về nhận định trên đây. Mong Đại Biểu trao đổi với các Đại Biểu Quốc Hội là Lãnh đạo bộ ngành và địa phương liên quan, đề xuất với Lãnh đạo cấp cao quyết định giải pháp tổng thể tăng cường quản lí hoạt động đầu tư nước ngoài và thực hiện các Dự án đầu tư công trình trọng điểm của Việt Nam trong thời gian tới, góp phần phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.
Xin trân trọng cảm ơn và kính chúc Đại Biểu nhiều sức khoẻ, tiến bộ và hạnh phúc.
Tham khảo:
070810. http://vnexpress.net/GL/Kinh-doanh/2010/08/3BA1EE8F/
310710. http://vnr500.vietnamnet.vn/content.aspx?id=872
310710. http://www.tuanvietnam.net/2010-07-30-trung-quoc-khong-man-fdi-chi-muon-thang-thau
" Thu lại «